BİR ANNEDEN KIZINA ON ÖĞÜT

Arap kabilelerinin ileri gelenlerinden Avf isminde bir emir kızı Ümm-ü Ünası kendi emîri Hâris ile evlendirmişti. Bu kız kocasının evine gönderileceği zaman kızın annesi olan Ümame kızını önüne oturtup şu öğütleri vermiştir:


Bak yavrum, tavsiye etmek yâni bir kimseyi hayra sevketmek eğer o kimsenin edepli, terbiyeli olması veya büyük adam evlâdından olarak herkes yanında makbul ve haysiyetli bulunması yeterli olsaydı, ben de şimdi sana şu öğütleri vermeye lüzum görmezdim. Lâkin öyle değildir. Tavsiye bilenin tekrar hatırına gelmesine, bilmeyenin de yeniden öğrenip uyanık bulunmasına sebep olduğundan herkes için menfaatlidir.
Kızım! Bir kız anası ve babasının zenginliğinden dolayı kocaya muhtaç olmasaydı, sen hepsinden ziyade olarak aslâ muhtaç olmazdın. Lâkin öyle değil, erkekler bizim için, biz de erkekler için yaratılmışızdır.
Kızım! Sen artık büyüyüp yetişmiş olduğun yerden ve gezip yürüdüğün yuvadan çıkıp bilmediğin bir yuvaya gideceksin; şimdiye kadar konuşup görüşmediğin bir kimse ile hayat arkadaşı olacaksın. Sen o zât’a itaat et ki, o da sana yâr olsun. Sana bâzı şeyler anlatacağım onları iyi belleyip gerektiği gibi hareket et ki güzelce geçinip aranız bozulmasın.
1- Kanaatkâr ol! Yâni yenilecek, giyilecek ve kullanmaya dair eşin her ne alıp getirirse kabul edip tatlılık göster. Çünkü kanaat edilirse kalp rahat eder.
2- Sözlerini iyice dinleyip ona karşı itaat cihetini göstermekle iyi geçinmeye bak. Yâni ona riayet ve itaatta kusur etmeyerek ülfet, ünsiyet göster. Bu şekilde muamele edersen Allahü Teâlâ Hazretlerinin rızasına muvafık surette hareket etmiş olursun.
3- Eşinin göreceği yerlere dikkat ve itina eyle. Sakın çirkin bir şey görmesin.
4- Kokusu alınacak yerleri kolla ve araştır. Daima güzelce kokular duyup burnuna çirkin bir koku gitmesin.
5- Bil ki, letafet ve temizlik için en birinci, en güzel ve en üstün vasıta sudur.
6- Yemek yiyecek zamanını ve uyuyacak vaktini geçirme. Yâni, âdeti nasılsa o zamanlarda yemeğini, yatağını hazırla. Çünkü açlık insanı ateşlendirir ve uykusuzluk da öfkelendirir.

7- Mallarını ve eşyasını iyi muhafaza et, akraba ve taallûkatına riayetkâr ol. Çünkü mal ve eşyayı muhafaza etmek iş bilmekten, eşinin akraba ve taallûkatına riayet eylemekle güzel idare ve tedbirden meydana gelir.
8- Eşinin, gördüğün ve duyduğun sırrını sakın ifşa etme. Eğer ifşa edecek olursan gücendirirsin; vefasızlık etmeyeceğinden de emin olamazsın.
9- Cenab-ı Hakkın nehyettiği şeylerin dışında olarak her emrini yerine getir,muhalefet ve isyan etme. Eğer edersen kinlendirip kendine düşman edersin.
10- Eşinin kederli olduğu vakit, sen sevinçli durmaktan; o sevinçli bulunduğu zaman sen gamlı ve kederli görünmekten sakın. Çünkü onun gamlı zamanında senin neşeli durman, ona karşı kusur etmek olduğu gibi, o neşeli iken senin üzüntülü durman, onu tekdir olur.
Hülâsa, eşine ne kadar ziyâde ta’zim ve hürmet edersen kendini o kadar sevdirirsin; ne derece muvafakat gösterirsen hakkında o derece ikram ve hürmetini kazanmış olursun.
İyi bil ki, şu şekilde muamele ve harekete ancak gerek istediği ve gerekse istemediği her ne olursa olsun onun istediğini kendin arzu ettiğin şeye ve onun rızasını kendi nefsinin rızasına tercih ve takdim edersen, o zaman kaadir olabilirsin.
Ey! Anneler ve kızlar ve kızkardeşler; şu Ümamenin kendi kızı olan Ümm-ü Ünasa yapmış olduğu tavsiyeyi okuyun ve hisse alınız. Sizin için dünya ve âhiret saadeti olacak bir nümûnedir.

EL-HAC MUSTAFA RÂKIM
MÜRŞİD-İ MÜTEEHHİLÎN EVLİLERİ İRŞÂD
DOĞAN GÜNEŞ YAYINLARI-1970