Toplam 6 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 6 arasi kadar sonuc gösteriliyor
Ağaç Şeklinde Aç2Beğeni
  • 1 gönderen ALI
  • 1 gönderen ALI

Konu: Çorap Üzerine Mest Etmek

  1. #1
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Çorap Üzerine Mest Etmek

    ÇORAP ÜZERİNE MEST ETMEK

    Mest üzerine meshin üc şarti vardir:

    Birincisi: Ayagin topukla beraber yikanmasi farz olan yerini örtmesi, yahut noksani,meshe mani yirtiktan az olmasidir. Binaenaleyh bagli olmak şarti ile potin üzerinemesh caizdir. Meger ki üc parmak miktari acik kala!

    Semerkand ulemasi, topuklarin sargi ile örtülmesini caiz görmüşlerdir.

    İkincisi: Hadesin sirayetine mani olmak icin mestin ayakla doldurulmuş olmasidir. Mestgeniş olur da artan kismina mesh eder; ayagini bu kisma uzatmazsacaiz olmaz. Mestin yukarisindan ayaginin görülmesi zarar etmez.

    Ücüncüsü: Mestin,icinde mutad yürüyüşle her fersah veya daha fazla bir yer yürünecek şeylerden olmasidir. Cam, odun ve demir gibi şeylerdenmest olmaz.

    METİN

    Bükülmüş iplikten veya kildan bile olsa kalin coraplarinin üstüne meshedebilir. Yanliz coraplarin bir fersah yola dayanikli, bacaktakendiliginden durur, altindaki görünmez ve suyu icmez şekilde olmaliri lazimdir.

    Meger ki mestin farz miktari yerine su işlemiş olsun. Bir kimse botlarinicikarirsa mestleri üzerine meshi tekrarlar. Yanliz birini cikarsakalan botla mestin üzerine mesh eder. Yanliz birini cikarirsa kalanbotla mestin üzerine mesh eder. Ellerini botlarinin altina sokarakmestlerine mesh ederse caiz olmaz.

    Altlarina deriden pence vurulmuş veya deri kaplanmiş coraplara mesh caizdir.Mesh bir defa yapilir. Velev ki yapan kadin veya hünsa olsun.

    Kamus´ta corap,ayak sargisidir diye tarif edilmiştir. Bu herhalde lugat itibartiylabir tefsir olsa gerekir. Örfte sargi,dikişsiz olana tahsis edilmiştir. Corap, dikişli ve benzeri şeylerolup mest gibi ayaga giyilir. Bu izahat Munye şerhindedir. Aynieserde tahik edildigine göre cuha da bükülmüş iplige dahildir.Orada şöyle deniliyor: <Kirbastan yapilanlar bundan harictir. Kirbas beyaz pamuktan yapilan elbisedir.Keten ve ibrişim gibi iplik nevinden olan şeyler kirbas hükmündedir.>Halebi şarihin zikrettigi dört şart bulundugu zaman neden bunun üzerine mesh caiz olmadigi hususunda bir şey diyememiştir.

    Ben diyorum ki: Zahire bakilirsa şartlari bulundugu zaman mesh caizdir. Ulemanin kirbas hükümden cikarmalari onda ekseriyetle bu şartlar bulunmadigiicindir. Nesefi´nin Kafi´de yaptigi ta´lil bunu gösterir. Nesefi, kirbas corabin üzerine meshin caiz olmamasini, devamli yürümeye elverişli olmamakla ta´lil etmiştir. Bundan, elverişli olursa mesh caizdir, manasi cikar.

    Tahtavi´nin Haniyye´den naklettigi ibare de buna delildir. Orada: <Devamli yürüyüşe elverişli olmasi hususunda mest manasinda olan her şey üzerine, velek ki keceden yapilmiş olsun mesh caizdir.>deniliyor.

    Kalin coraptan maksad, deri kaplanmayan ve altlarina pence vurulmayan kalin coraplardir. Bu kayidlama, sonraki atiflardan cikarilmiştir. Ve kayid sadece coraba mahsustur. Mestin şartlarini musannif bahsin başinda anlatmişti. Kaluş da öyledir. (<Suyu icmez>diyeter cüme ettigimiz <la yenşef> kelimesininyerinde kitabimizda <la yeşiffu>kelimesi kullanilmiştir.Bunun manasi şeffaf olmamali demektir. Fakat bu manaya tekrar lazim gelecegi icin birinciyi tercih ettik. Zaten başka kitablarda kullanilan odur.)

    <Meger ki mestin farz miktari yerine su işlemiş olsun.> sözü,coraba degil kaluşa aiddir. Zira adeten corap ya yanliz başina yahut mestin altina giyilir. Üstüne giyilmez. Botlarindan birini cikaran kimse hem mestine hem kalan bota mest eder. Cünkü bunlarin vazifeleri bozulmuştur. Nasil ki mestin birini cikarmakla digerinin vazifesi de bozulur. Meshin bozulmasi parcalanma kabul etmez. Bunu Bahr sahibi söylemiştir. Zahir rivayet budur. İmam Hasan´inrivayetine göre sadece mestin üterine mesh eder. Ebu Yusuf´tan bir rivayete göre ise öteki botu da cikararak mestleri üzerine mesheder. Bunu Haniyye kaydetmiştir.

    Ellerini botlarinin altina sokarak mestlerine meshin caiz olmamasi botlarda meshe mani yirtik olmadigina göredir. Yirtik olursa Mubtega´da:<Mestin veya kaluşun üzerine mesh caizdir.>deniliyor. Lakin Hilye´de ve ona uyarak Bahr´da beyan edildigine göre bu mesele incelenerek: <Ancak mestin üzerine caiz olmasi gerekir. Cünkü meshe mani yirtigi bulunan botun varligi yoklugu musavidir. Binaenaleyh vazife meste kalmiştir. Ondan başkasina mesh caiz olamaz.>denilmiştir.

    Yukarida arzettigimiz vechile Sirac sahibi de bunu tasrih etmiştir. Altina yeniden pence vurulan corap ayakkaki gibidir. Zahir rivayet budur. İmam Hasan´in rivayetine göre ise penceli corap topuga kadar deri kaplanandir. Bunu İbni Kemal beyan etmiştir. Kitabimizdaki deri kapli coraptan murad, alti üstü deri ile kaplanmiş olandir.

    TENBİH: Musannifin beyan ettigi penceli ve deri kapli coraplarin üzerine meshin caiz olmasi ile İmameyn´e göredir. İmam Azam´in da bu kavle döndügü rivayet olunur. Fetva buna göredir. Bahr sahibinin beyanina göreHidaye ve diger kitablarin ekserisinde böyle denilmiştir. Şu varki: Ahi Celebi´nin Sadru´ş-Şeria üzerine yazdigi derkenarda:<Coraplari kalin diye kayidlamak kalin olmayanlari penceli olsalar bile hükümden cikarir. Bundan kimse bahis etmemiştir. Ben bu işin hulasasi şudur: İnce corabin yanliz altina deri pence vurulursa yahut alti ileparmak yerlerine vurulur da farz yeri olan ayagin üstü tamamiyla deriden hali kalirsa üzerine mesh caiz degildir. Cünkü İmameyn´le İmam Azam arasindaki ihtilafin menşei, İmameyn´in sadece kalinlikla yetinmeleri, İmam Azam´in bununla yetinmeyip kalinlikla beraber pence veya deri kaplamanin mutlaka lazim olmasidir.>denilmektedir. Ahi Celebi bu hususta sözü hayli uzatmiştir.

    Ben derim ki: Hayir,bu hüküm musannifin, keza Kenz´in ve başkalarinin: <Deri kapli, penceli ve kalin coraplarin üzerine mesh caizdir.>sözlerinden alinmiştir. Zira bu sözün ifade ettigi mana deri kapli corabin kalin olmakla kayidlanmamasidir.

    Munye şerhinden naklen yukarida arzetmiştik ki, bazi kimselerin iddialari hilafina derinin bütün ayagi saran corabi kaplamasi şart degildir.Yine Munye şerhinde bildigine göre Hulasa sahibi, pamuk bezinden yapilan deri kapli coraplara meshin caiz oldugunu acikca söylemiştir.

    Bundan ve daha öncekilerden şu mana cikar: Meshin yeri olan ayagin üstü alti ile birlikte deri kapli olursa üzerine mesh caizdir. Nitekim bunu Seyyid Abdulgani´den naklen kayitlanla dikilen Hanefi mesti meselesinde söylemiştik. Ulemanin corabin bacakta kendiliginden durmasini şart koşmalari buna zarar etmez. Cünkü o şart deri kaplanmayan ve pence vurulmayan kalin coraplara aiddir. Nitekim Nehir ve diger kitablarda da böyle denilmiştir. Başa yapilan meshte oldugu gibi burada da mesh bir defa yapilir. Tekrari sunnet degildir. Bunu Bahr sahibi söylemiştir.(İbni Abidin, Ct. 1, Sf. 412. 413,428-431)

  2. #2
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Cevap: Çorap Üzerine Mest Etmek

    Çorap Üzerine Mesh

    Meshicaiz görenlerin hepsi mest üzerine meshetmenin caiz oldugu görüşünde birleşmişlerdir. Fakat çorap üzerine mesh etmenin cevazinda ihtilaf etmişlerdir.Caiz görenler de, görmeyenler de olmuştur. Caiz görmeyenler arasinda İmam Malik, İmam Şafii ve İmam Ebu Hanife, görenler arasinda da İmam Ebu Hanife´nin iki büyük arkadaşi İmam Muhammed Ebu Yusuf ile Sufyan Sevri bulunmaktadirlar.

    Bu ihtilaf, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz´den çorap ve ayakkabisi üzerine mesh ettigine dair gelen rivayetlerin sihhatinde ve başka şeyler de mesh lere kiyas edilebilir mi, yoksa bu bir ibadet olduguicin bunda kiyas olamaz mi diye görüş ayriliginda bulunmalarindan ileri gelmiştir.

    Bu konudaki hadisleri sihhatli bulmayan veyahut işitmeyen ve başka şeyleri meste kiyas etmeyi caiz görmeyenler yanliz mest üzerine meshetmeyi caiz görmüşlerdir. Hadisi sihhatli bulan veyahut sözü gecen kiyasi uygun görenler ise, çoraplar üzerine de mesh etmeyi caiz görmüşlerdir. Bu konuda ki hadisi, Buhari ve Muslim kitablarina almamişlarsa da, Tirmizi sihhatli bulmuştur.(Tirmizi,Taharet, 1/74, no: 99.)

    Dibine deri dikilmiş çorabin hem çoraba, hem meste benzeyen yanlari oldugu icin İmam Malik´ten, böylesi çoraplarin üzerine mesh etmeyi hem caiz gördügü, hem görmedigi yolunda iki rivayet vardir.(Bidayetu´l-Muctehid/İbn Ruşd, Ct. 1, Sf. 92.93)

    Mest Üzerine Meshin Şartlari:

    1.Mestlerin, ayaga abdest icin ayaklar yikandiktansonra giyilmiş olmasi. Cünkü Mugire (r.a)´in naklettigi hadiste Nebi (s.a.s); “Mestleri birak, cünkü onlarin ikisini de abdestli olarak giydim”(Buhari, Vudu, 49, Libas, 11; Muslim, Tahare, 79.)

    2.Mestlerin, abdestte yikanmasi farz olan yeri örtmüş bulunmasi. Bu yerden maksat; yanlardan topuklariyla birlikte ayaktir. Ayak ile birliktetopuklari örtmeyen mestin üzerine mesh etmek caiz olmaz.

    3.Ayaga giyilmiş mestin, yaklaşik olarak 6 km kadar yol yürüne bilecek saglamlikta olmasi.

    4.Mestlerindeliksiz ve saglam olmasi. Buna göre, mestin topuktan aşagi kisminda, altinda veya üstünde ayak parmaklarinin ücü girecek kadar bir deligin, yarik veya yirtigin bulunmamasi gerekir.

    5.Mestlerin, bagsiz olarak ayakta durabilecek derecede kalin olmasi. Malikler dişindaki cogunluk fakihler deri, kalin kece, bez ve benzeri şeylerden yapilan mestlerin üzerine meshi caiz görmüşlerdir. Ancak Hanefi ve Şafiiler, mestlerin dişaridan aldigi suyu, hemen icine cekerek ayaga ulaştirmayacak bir yapida olmasini şart koşarlar. Onlara göre, mestin meşruluguna delalet eden nasslardabu şartin varligi da öngörülmüş kabul edilir. Malikler ise mestin deriden ve dikişli olmasini gerekli görür.

    6.Mestlerin icine su almamasi da gerekir.

    Sonuc olarak normal mestler yaninda, ayaklari topuklariyla birlikte örten cizmeler, potinler ve kendileriyle 5,5 km´den fazla yürüne bilecek derecede kuvvetli kalin coraplar ve konclu aba terlikler mest hükmündedir. Bunlar üzerine de mesh yapilabilir.

    Corap Üzerine Mesh Etmek Caiz midir?

    Ebu Hanife´ye göre, üzerine deri kaplanmiş veya altlarina pence gecirilmiş corap üzerine, -abdestli olarak giyilince- mesh edilebilir. Delil, Mugire b. Şu´be (r.a.)´den nakledilen şu hadistir: “Rasulullah (s.a.s) abdest aldi, iki corabi ve iki pabucu üzerine meshetti.”(Ebu Davud, Tahare, 61; Tirmizi, Tahare,74, 75; İbn Mace, Tahare, 88; A. İbn Hanbel, IV, 252)

    EbuYusuf ve İmam Muhammed´e göre ise, altina pence gecirilmiş olmasa bile, kalin ve icini göstermeyen dayanikli kece veya yün coraplar üzerine de mesh edilebilir. Cünkü Nebi (s.a.s) coraplari üzerinemeshetmiştir. Corap kalin olunca, onunla yol yürümek de mümkün olur. Bu nitelikleri taşimayan ince coraplar üzerine mesh edilez. Ancak Ebu Hanife´nin son hastalik günlerinde, Ebu Yusuf ve İmam Muhammed´in görüşü yönünde amel ettigi, hatta “insanlari men etmekte oldugum şeyi yaptim” dedigi nakl edilmiştir.(Kasani,age, I, 10; İbnu´l-Humam, age, I, 108 vd; İbn Ruşd, age, I, 19;İbn Kudame, Mugni, I, 295; Zuhayli, age, I, 343 vd.)

    Diger yandan Hanefiler dişinda bir grup fakih, yukaridaki şartlari da aramayarak corap üzerine mesh etmenin caiz oldugunusöylemiştir.(Delileriyle İslam İlmihali Sf. 204-205/Prof. Dr. Hamdi Döndüren)

    Fakihler Arasindaki İhtilafli Şartlar:

    Mezhebler tarafindan öngörülmüş, ancak haklarinda ihtilaf edilmiş digerbir takim şartlar daha vardir:

    a)Mestindeliksiz ve saglam olmasi: Aslinda bu, önce gecen ücüncü şarttancikarilan bir şarttir. Fakihler tarafindan şart olarak öngörülmüşolmakla birlikte, musamaha ile karşilana bilecek az miktardaki deligin ne kadar olabilecegi konusunda farkli görüşlere sahiptirler.


    Şafiiler de,sonraki imamlarin görüşüne ve Hanbelilere göre delikli mest üzerine mesh caiz degildir. İsterse bu delik az bir şey olsun.Cünkü böyle bir mest ayagi örtmemektedir. Bu delik, baglarin bulundugu yerde olsa dahi böyledir. Cünkü acikta kalan kismin hükmü yikamak, örtülen kismin hükmü ise mesh etmektir. Herikisini bir arada yapmak ise caiz degildir. Dolayisiyla yikama hükmü galip gelmiş olur. Yani görünen kismin hükmü yikanmasi, örtünen kismin hükmü ise meshedilmesidir. Her iki hüküm bir arada olursa yikama hükmü galip gelir. Tipki iki ayaktan birisinin acilmasi halinde oldugu gibi.

    Malikiler ve Hanefiler ise istihsanen ve zorlugu kaldirmak maksadiyla az miktarda delikli mestler üzerine meshetmeyi caiz kabul etmişlerdir.Cünkü normalde mestler deliksiz olmaz. O bakimdan zorlugu ortadan kaldirmak maksadiyla böyle bir mestin üzerine mest edilebilir. Ancak delik büyük olursa meshin sihhatina mani olur. Maliklere göreise bu miktar artik kendisi ile yürümeye devam edilmesi imkansiz olacak kadar olanidir ki, bu da ayagin ücte biri kadarlik birdeliktir. Bunun farkli yerlerde veya birbirine bitişik olmasi arasinda fark yoktur. Bir tarafta yarik ve dikişlerinin sökükolmasi ile birlikte derinin biribirine yapişik olmasi halinde de durum aynidir. Şayet b delik ücte birinden az olur ve ayagin görünmesine sebeb teşkil edecek şekilde acilacak olursa, meshe zarar vericidir. Ancak ayaga yapişacak olursa böyle degildir. Mesh edildigi takdirde islakligin mestin altindaki ayaga varmayacagi şekildeki basit delikler ise bagişlanmiştir.

    Hanefilere göre ise büyük delik, ayagin kücük parmaginin üc misli miktarinda olandir.

    b)Mestin deriden olmasi: Bu Malikilere göre şarttir. Onlara göre kumaştan yapilmiş bir mestin üzerine mesh sahih olmaz. Nitekim onlara göre corabin üzerine mesh de sahih degildir. Burada sözü gecen corapise pamuk, keten veya yünden yapilmiş ve üzeri deri ile kaplanmamiş olandir. Bu şekildeki corap deri ile kaplanmamiş ise bunun üzerine meshetmek sahih degildir. Şafiiler de şöyle demişlerdir: Kesif olmadigi icin üzerine su dökülmesi halinde dikiş yerinden başka bir yerden ayaga suyun varmasini önlemeyen dokunmuş kumaştan yapilmiş mesh üzerine meshetmek caiz degildir.

    Malikilerde mestin dikişli olmasini şart koşmuşlardir. Mesela, ciriş gibibir tutkal maddesi ile yapiştirilmiş olani kabul etmezler. Böylelikle bu konuda varit olan ruhsatin cercevesi dişinda cikmamaya calişmişlardir.

    Malikilerin dişinda kalan cumhur ise deriden, keceden, bezden veya başkaşeylerden yapilmiş mestler üzerine meshetmeyi caiz kabul etmişlerve onlar Malikilerin bu şartini öngörmemişlerdir. Hanefiler ve Şafiiler, mestin suyun cesede varmasini engelleyici olmasini şart koşmuşlardir. Cünkü mestlerin cogunlukla suyun nüfuzunu önleme özellikleri vardir; dolayisiyla mestin meşruiyetine delalet eden nasslarda bu şart varligi da öngürülmüş kabul edilir.

    Coraplar üzerine meshetmek: Şu kadar var ki, Hanefi mezhebinde tercih edilen görüşe göre(el-Bedayi, I, 10; ed-Durru´l-Muhtar, I, 348.Coraplar üzerine meshetmeye dair etrafli bilgi, ilerde gelecektir.)kalin coraplar üzerine mesh caiz görülmüştür. Şöyleki, bunlari giymiş bulunan kişi bu coraplarla bir fersah ve daha fazla yürüyebilecek ve bu corap ayakta duruyor, alti görülemiyor ve altindakini gösterecek kadar şeffaf degil ise caizdir.

    Malikilerde mestin dikişli olmasini şart koşmuşlardir. Mesela, ciriş gibibir tutkal maddesi ile yapiştirilmiş olani kabul etmezler.Böylelikle bu konuda varit olan ruhsatin cercevesi dişindacikmamaya calişmişlardir.

    Malikilerin dişinda kalan cumhur ise deriden, keceden, bezden veya başkaşeylerden yapilmiş mestler üzerine meshetmeyi caiz kabul etmişlerve onlar Malikilerin bu şartini öngörmemişlerdir. Hanefiler veŞafiiler, mestin suyun cesede varmasini engelleyici olmasini şartkoşmuşlardir. Cünkü mestlerin cogunlukla suyun nüfuzunu önleme özellikleri vardir; dolayisiyla mestin meşruiyetine delalet eden nasslarda bu şart varligi da öngürülmüş kabul edilir.



  3. #3
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Cevap: Çorap Üzerine Mest Etmek

    Mestler üzerine Mesh İcin Mezheblerin Öngürmüş Şartlarin Özeti:

    Hanefiler: Mestler üzerine mesh etmesinin caiz olmasi icin yedi şart vardir:

    a)Abdest tamamlanmamiş dahi olsa mestleri ayaklari yikadiktan sonra giymiş olmak. Şu kadar var ki abdestini abdest bozucu her hangi bir halin meydana gelişinden önce tamamlamiş olmasi gerekir.

    b)Mestlerin ayak topuklarini örtmesi.

    c)Onlarla peşpeşe yürümenin mümkün olmasi.

    d)Her birisinde ancak en kücük üc parmagi miktarinda delik olmamasi.

    e)Baglamaya gerek kalmaksizin ayaklarda kendiliklerinden durmalari.

    f)Suyun deriye varmasini önlemeleri.

    g)Ayaktan her hangi bir şey kesilmiş ise ayagin ön tarafindan elin kücük üc parmagi miktarinca bir kismini kalmiş olmasi.

    Coraplar Üzerine Meshetmek:

    Kösele ile kaplanmiş veya altlarina taban gecirilmiş olmasi halinde coraplar üzerine meshin cevazi konusunda fakihler ittifak halindedirler.(Cümlede gecen “ten´il” tabiri hem kişinin ayagina ayakkabi giymesi, hem de hayvana nal cakmak icin kullanilir.)Normal coraplar konusunda ise fakihlerin iki görüşü vardir:

    Birincisi görüşü cumhur temsil etmektedir ki, Ebu Hanife, Malikiler ve Şafiilerdir. Bunlara göre corapin üzerine mesh etmek caizdegildir. Diger görüşün sahipleri ise Hanbeliler ile Hanefilerdenİmam Muhammed ile Ebu Yusuf´tur. Fetva onlarin görüşüne göreolup, caiz oldugu şeklindedir. Bu konuda mezheblerin görüşü aşagidaki gibidir. (ed-Durru´l-Muhtar, I, 248 vd.; Fethu´l-Kadir,I, 108 vd.; el-Bedayi, I, 10; Meraki´l-Felah, 21;Bidayetu´l-Muctehid, I, 19; eş-Şerhu´s-Sagir, I, 153;eş-Şerhu´l-Kebir, I, 141; Mugni´l-Muhtac, I, 66; el-Mecmu, I, 539vd.; el-Muhezzeb, I, 21; el-Mugni, I, 295; Keşşafu´l-Kina, I, 124130.)

    İmam Ebu Hanife´nin görüşü şudur: Kösele gecirilmiş veya taban cakilmiş olmadigi sürece, coraplar üzerine mesh etmek caiz degildir. Cünkü corap meste benzemez ve onunla devamli yürümek taban cakilmiş olmasi hali müstesna- mümkün degildir. Diger taraftan coraplar üzerine meshin caiz olduguna ifade eden hadis debuna halmedilir.

    Kösele gecirilmiş (mücelled)den kasit, üstüne de altina da kösele konulmuş demektir.

    Ancak İmam Ebu Hanife ömrünün son dönemlerinde İmam Ebu Yusuf ile İmam Muhammed´in görüşüne dönmüştür ve hastaligi esnasinda coraplari üzerine meshetmiş, kendisini ziyaret edenlere de şöyledemiştir: “Vaktiyle insanlari alikoydugum işi kendim yaptim.”Onun bu sözlerini, görüşünden vazgectigine delil kabul ettiler. Ebu Yusuf ile Muhammed ise -ki Hanefi mezhebinde fetva onlarin görüşlerine göredir- şöyle demişlerdir: “Kalin olmalari ve arkalarini göstermeyecek şekilde şeffaf olmamalari halinde,coraplar üzerine meshetmek caizdir. Cünkü Peygamber (a.s.) coraplari üzerine meshetmiş bulunuyor: (Dört Sunen sahibi tarafindan el-Mugire b. Şu´be´nin rivayeti ile kaydedilmiştir.Tirmizi, hasen-sahih bir hadistir, demiştir. İbni Mace veTabarani´de bu rivayeti ebu Musa´dan, ayrica Tabarani´de Hz. Bilal´den rivayet edilmektedir. Bu son iki rivayette zayif vardir. Nasbu´r-Raye, I, 184.)Zira corap kalin olursa onunla yürümek mümkün olur.

    Günümüzün yün coraplarinda oldugu gibi. Böylece Hanefilerde müftabih (fetvaya esas görüş)´in kendileriyle bir fersah veya daha fazla yürünebilecek ve kendi kendisine ayakta durabilecek, altini göstermeyecek ve şeffaf olmayacak şekildeki kalin coraplar üzerine meshin caiz olmasi oldugu anlaşilmiş oluyor. (Türkiye´de Erzurum taraflarinda örülen cizme gibi kendiliginden ayakta durabilecek kalinliktaki coraplar böyledir.Müt.).


    Malikilerde Ebu Hanife gibi, coraplarin adeten onlarla yürümenin mümkün olmasi ve böylece mestler gibi olabilmeleri icin icten ve diştan onlara deri gecirilmiş olmasi şartini koşmuşlardir ki, coraplar üzerine meshe dair hadisler buna hamledilir.

    Şafiileri se iki şartla coraplarin üzerine meshi caiz görmüşlerdir:

    Birincisi, onlarla devamli yürünebilecek şekilde sert ve sik dokunmuş olmasi; ikincisi, tabanina kösele gecirilmiş olmasidir.

    Bu iki şart olmadigi takdirde corap üzerine meshetmek caiz degildir.Cünkü o vakit bunlar da devamli olmak üzerinde yürüme imkani vermeyen bez parcasi gibi olurlar. Beyhaki, Mugire´nin rivayet ettigi: “Peygamber (a.s.); “hem coraplarinin üzerine, hem de mestlerinin üzerine meshetti.”şeklindeki hadisin zayif oldugunu söylemiştir. Ayrica: “Muhaddisler ebu Musa ve Bilal´in hadislerinin de zayif oldugunu belirtmişlerdir.”demektedir.

    Hanbeliler de mest hakkinda söz konusu edilen iki şarti, coraplar üzerine meshetmek icin de öngörürler. Bu şartlarin bulunmasi halinde coraplarin üzerine meshi mübah kabul ederler ki, bu iki şart şöyledir:

    Corabin, ayagin hic bir kismini göstermeyecek şekilde sik dokunmuş olmasi ve bu coraplarla peşpeşe yürümenin mümkün olup kendiliginden dik durabilmesidir.

    Buna delil de dokuz kadar sahabeden rivayet edilmiş bulunan coraplar üzerine meshin mübahligina dair olan rivayetleri gösterirler. Söz konusu bu dokuz sahabe: Ali, Ammar,İbni Mes´ud, Enes, İbni Ömer,el-Bera, Bilal, İbni Ebu Evfa ve Sehl b. Sa´d (a. anhum)´dirlar.Diger taraftan Ata, Hasan u´l-Basri, Said b. el-Museyyeb, İbni Cubeyr, en-Nehai ve es-Sevri gibi tabiiden meşhur bir grup kimse de bu görüşü kabul etmişlerdir.

    Coraplar üzerine meshetmek hadis-i şeriflerde sabit olmuştur ki, onlarin bazilari şöyledir:

    Mugire´nin rivayet ettigi hadis: “Resulullah (a.s.) abdest aldi ve coraplari üzerine de, mestleri üzerine de meshetti.”(İmam Ahmed ile Ebu Davud, Tirmizi ve İbni Mace rivayet etmiş olup, Tirmizi sahih oldugunu belirtmiştir. Ayrica bu hadis-i şerif Ebu Musa el-Eş´ari´den de rivayet edilmiştir. Ancak hadis muttasil ve kavi degildir. Neylu´l-Evtar, I, 179. İmam Zeylai, Nesai´yi Mugire hadisini rivayet edenlerden zikretmişse de İbni Teymiyye, Muntaka´l-Ahbar´da Nesai´nin istisna edildigini belirtmektedir.)

    Hz. Bilal´in hadisi: “Resulullah (a.s.)´i hem üste giydigi ikinci mest üzerine meshederken, hem de sarigin üzerine meshederken gördüm.”(Bu hadisi Ahmed, Tirmizi ve Tabarani rivayet etmişlerdir. Hadiste sözü gecen “el-Mülk” mestin üzerine giyilen şey veya bogazlari kesilmiş olan ayakkabidir. “Himar” imame, Said b. Mansur´un Hz. Bilal´den yaptigi rivayette gercektedir ki: “Nasif ve himar (baş örtüsü) üzerine meshediniz.”şeklindedir a.g.e.)

    Tercih edilen görüş ise Hanbelilerin görüşüdür. Cünkü bu görüş ashab-i kiramin ve tabiinin fiiline dayanmakta; diger taraftan Mugire´nin rivayet ettigi hadiste oldugu Hanefilerce de fetvaya esas olan görüş budur. Coraplar üzerine mukim onlari cikartincaya kadar bir gün bir gece sürreyle mesheder; seferi icin ise bu süre üc gündür. Hanbelilere göre ise hem coraplar üzerine, hem de ayakkabilarin derileri üzerine vacib olan miktar kadar meshetmesi vacibtir.(İslam Fikhi Ansiklopedisi, Ct. 1, Sf. 240-245.253-256/Prof. Dr. Vehbi Zuhayli)

    Corap üzerine meshetmek, İmam-i Azam (R.A.)´ya göre caiz degildir.

    Fakat, bir kimse; coraplarini tümü ile deri kaplatir veya na li gibi sadece altlarini kaplatmiş olursa, bu durumda meshetmesi caiz olur.

    İmameyn´e göre ise : Coraplar kalin ve sik olup, ayaga su gecmesine mani´bulunursa, onlarin üzerine meshetmek caiz olur. Fetva bu kavilüzeredir.

    İmam-iAzam (R.A.) da ömrünün sonunda, İmameyn´in bu kavillerine rucu´etmiş oldugu, Zehiyre isimli kitabta naklolunmuştur.

    Corabin sik ve kalin olmasinin bir haddi de şudur : Corap dar olmadigi halde, bir şey ile baglanmaksizin baldirda durup, aşagi inmiyorsa, bu corap sik ve kalin demektir.

    İmam Zahidi : <Corap sik ve kalin olup, kişinin onunla bir fersah veya daha ziyade yürümesi mümkün olursa, mesele mezkur ihtilaf üzere olur.> demiştir. Hulasa´dada böyle zikredilmiştir. Corap icin aranan hadlerin en güzeli de budur. Bunun icin Munye sahibi : <Türkmen kecesinden yapilan mestler üzerine mesh caizdir. Cünkü onunla mesafe kat´etmek mümkündür.> demiştir. Ayak emtiasindan maksudun, mesafe kat´etmek olmasindan dolayi Munye sahibi <kat´imesafe>itibar etmiştir.(Halebi-i Sagir, Sf. 101.102/Halebi İbrahim Efendi)

  4. #4
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Cevap: Çorap Üzerine Mest Etmek

    MEST ÜZERİNE MEST VE AYAKKABI GİYME

    Bir kişi mest olmaya elverişli kalin bir corap üzerine mest giyerse, veyamest üzerine başka bir mest giyerse bu iki mest de yumuşak deriden yapilmiş olursa veyahut da mest üzerine bir kundura giyerse bu durumda üstteki ayakkabiya meshetmek, mezheblerin altta kaydedilen detayli şartlarina uyuldugu takdirde caiz olur.(Hanefiler dediler ki: Mestin üzerine giyilen ayakkabinin üzerine mesh etmek üc şartla sahih olur:

    1.Mestin üzerine giyilen ayakkabi deriden yapilmiş olmalidir. Deriden yapilmayip da mesh edildiginde su, alttaki meste ulaşacak olursa buda yeterli olur. Aksi takdirde yeterli olmaz.

    2.Mestin üzerine giyilen ayakkabi veya mestle yanliz başina yürünebilmelidir. Eger kendisiyle yürünülemezse meshe elverişli olmaz. Ancak alttaki meste su ulaşacak olursa bu durumda meshe elverişli olur.

    3.Mestin üzerine giyilen ikinci ayakkabi, temiz olarak giyilmiş olmalidir.Öyleki, üste giyilen ayakkabiya ve alttaki meste yapilan mesh, hades halinden önce yapilmiş olmalidir.(Dört Mezhebe Göre İslam Fikhi, Ct. 1, Sf. 186Abdurrahman Ceziri)

    (Mest üzerine cizme, bot veya benzeri bir şey giyen kimse, mest üzerine giydigi şeyi mesh edebilir.) İmam-i Şafii (Allah rahmet eylesin) bedele bedel olamaz, diye : <Mest üzerine giyilen şeyin meshi caiz degildir>demiştir. Biz, Bilal-i Habeşi (Radiyallahu anh)´in :

    “Peygamber Efendimiz mest üzerine cizme giydigi zaman cizmeyi meshederdi” (İmamAhmed ile Ebu Davud, bilal (R.A.`´dan. Bu hadis ayrica El-Mustedrek,Ct, 1. Sf. 170´te kayitlidir.) mealindeki hadisine dayaniyoruz. Hemde cizme, gerek kullanmada ve gerek gaye bakimindan meste tabi oldugu icin, ikisi bir arada olunca iki katli mest gibi olur. Bunun icin cizme, mestin degil, ayagin bedelidir. Ancak eger kişi, abdesti bozulduktan sonra mest üzerine cizme giyerse, o zaman cizmeyi meshedemez. Zira abdestsizlik daha önce meste gectigi icin, ondan başka bir şeye gecemez. Eger cizme kaba bir kumaştan olursa, ayakicin bedel olmaya yaraşmadigindan, meshi caiz degildir. Ancak eger meshedilirken, yaşlik altindaki meste nüfuz ederse, o zaman caizdir.

    (İmam Ebu Hanife´ye göre, coraplar üzerine meshetmek caiz degildir. Ancak eger corabin dibine deri cekilmiş ise, o zaman caizdir. Diger iki İmam ise : <Su cekmiyecek kadar kalin olan coraplarin meshi caizdir> demişlerdir.) Zira hem Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)´in, coraplariüzerine meshettigi, rivayet olunmuştur(Ebu Davud (mestlerin meshi) S. 24, Tirmizi (mestlerin meshi) S. 15 ve İbn-i Mace (mestlerin meshi) S. 42. Bu hadis ayrica Ebu Davud sahife 24; Tirmizi sahife 15; İbn-i Mace sahife 42´de yer almaktadir. Nasb-urRaye C. 1 S. 184)hem de corap kalin oldugu zaman onunla yürünebilir. Kalin corap :bir şeye baglamadan yere dikildigi zaman bogazi üzerinde durup yere düşmeyen coraptir, ki böyle bir corap mest gibidir.
    İmam Ebu Hanife (Allah rahmet eylesin)

    <Corap ne kadar kalin da olsa, mest gibi olamaz. Cünkü mestle yürünebilir, corapla –eger dibi derili olmazsa-- yürünemez. Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)´in coraplarini meshettigine dair rivayet de buna mahmuldur>demiştir. İmam Ebu Hanife´nin, sonradan bu görüşünden dönerek iki İmamin görüşlerine katilmiş oldugu, rivayet olunmaktadir ve fetva da buna göredir.(El-Hidaye, Ct, 1. Sf. 64/Burhaneddin Ebu´l-Hasan Ali)

    CORAP VE AYAKKABI ÜZERİNE MEST ETMEK

    El-Mugirebin Şu´be´den rivayet edilmistir; dedi ki: Buhadis-hasen-sahih´tir.

    İlim adamlarindanmüteaddit kisilerin kavli budur. Sufyan Es-Sevri, İbnul-Mubarek,Şafii, Ahmed ve İshak´in da kavli budur:
    diyorlar.
    Bu babda EbuMusa´dan hadis rivayet edilmistir.

    Salih bin Muhammed Et-Tirmizi´den isittim; Ebu Mukatil Es-Semerkandi´den isittigini söyledi. Diyor ki:
    * (Mubarekfuri, bu hadis ile ilgili bazi bahislere deginmektedir. Ehemmiyetine binaen bu bahislerin kisaca izahini zarari görüyoruz:

    1-Tirmizi , bu babin hadisine <hasen-sahih> diyor. Oysa hadis imamlarinin cogu, onun zayif oldugunu kaydediyorlar. Mamafi corap üzerine mesh verme hakkinda merfu, ve sahih bir hadis rivayet edilmemistir. Bütün rivayetler üzerinde söz edilmistir.

    2-Cevreb (corap) kelimesinin tefsirinde uklema arasinda ihtilaf vaki olmustur. Mecduddin Firuzabadi
    dave Ebul-Feyz Murteza da <cevreb> in ayak giygisi oldugunu söylerken, Et-Tayyibi, <deriden bir giysidir ve dize dogru kalkiktir ki, mest diye taninir> diyor. Firuzabadi´nin tefsiri amm ve ayak giygisi olabilecek her seye samildir. İster deriden olsun, ister yündün veya kildan veya herhangi bir seyden. Sonra ister kalin olsun ve ister ince olsun; hatta dikisli veya dikissiz olan ayak giysilerine de samildir. Et-Tayyibi, Şevkani ve Şeyh Abdulhak´in tefsirlerine göre,<cevreb>, cildden mamul olup mestin bir cesididir ve mestten daha büyüktür. Ebu Bekir İbnul-Arabi, İbni Teymiyye ve El-Ayni´nin tefsirlerin göre,yünden imal edilen ayak giysisine denir.

    Hanefi imamlarindan Şemsul-Eimme El-Hulvani´ye göre <cevreb> beş
    ceşittir:Tiflikden, yünden, kildan, ince deriden ve pamuktan. Keten ve ipek iplikler, pamuk cesidinden sayilmistir. İmdi <cevreb>in tefsirindeki ihtilaf iki yöndendir. Biri cevrebin hangi maddeden imal edildigi, öbürü de miktari hakkindadir. Lugatcilarin bu kelime üzerindeki ihtiflari, cevrebin sekil ve sanatinin ülkere göre degismesinden ileri gelmis olabilir. Bazi ülkelerde deriden, bazisinda yünden ve kimi ülkelerde her cesitten imal edilmektedir. Her lugatci, kendi ülkesinde imal edilen sekle bakarak tefsir etmistir. Kimi de,Firuzabadi gibi her ülkede bulunan her ceside samil olacak sekilde tefsir etmistir.

    3-Corap üzerine mesh etme hakkinda imamlarin mezheblerine gelince, İmam Ebu Yusuf ve Muhammed, Sık ve muhkem dokunmus coraplar üzerine mesh etmekte beis görmemektedir. Ayakta bagsiz durabilecek derecede kalin olmasini öngörmüslerdir. İmam Ebu Hanife´nin, sahibeyn´in kavline rucu,ettigi rivayet ediliyor. Fetva sahibeyn´in kavli üzeredir. İmam Malik, İmam Azam´in eski kavline zahip olarak coraplar üzerinem,esh etmenin caiz olmasi icin coraplarin kalin olmalarini ve ayni zamanda altlarina deriden taban vurulmus olmasini sart kosmaktadir.Şafii ve Ahmed´in mezhebine gelince Tirmizi, bu mezhebi hadisin izahinda aciklamis bulunuyor ki, İmam Ebu Hanife´nin yeni kavli ve sahibeyn´in mezhebi de budur: Coraplar kalin olursa üzerine meshetmek caizdir.

    4-Hadis-i serif´de<coraplarinin ve ayaklarinin üzerine mesh etti> deniliyor. Burada ayakkabi olarak tercüme etigimiz <na´l> kelimesi,aslinda ayagi yerden koruyan her cesit ayak giysisine itlak edilir.Fakat topluklardan asagi olan ayak giygisinin üzerine mesh etmekcaiz degildir. Bunun üzerine Et-Tayyibi, ayakkabilari coraplarinüzerine giymis oldugu manasini vermistir. El-Hattabi, <El- Mealim>de
    diyor. Tahavi<Şerhul-Asar> kitabinin <Ayakkabilarin üzerine mesh etme> babinda söyle diyor: Hadis hakkinda baska tefsir ve tevillerde bulunulmustur. Bunlardan hic biri tekellüften ve nassa ihtimali olmayan manayi yüklemekten hali degildir.(Sunen-i Tirmizi Taharet Babi, 70. Ct. 1 Sf. 86-90/Osman Zeki Molla Mehmetoglu)

  5. #5
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Cevap: Çorap Üzerine Mest Etmek

    İcine mest giyilen cizmeye (İmam Şafii) mesh etmek caizdir:

    Zira rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.s) cizmeler üzerine meshetmiştir. Ayrica cizmeler iki konclu mest gibidir. Yani cizmeler abdest bozulmadan önce mestlerin üzerine giyilirse, hatta mestler üzerine meshettikten sonra cizmeler giyilirse, üzerlerine meshedilmez. Cünkü hades hali meste de ulaşmiştir. Topuk kemiklerini kapatiyorsa, topuk mesti üzerine de meshetmek caizdir. Mestin ön tarafi yarikama bagli ve dügmeliyse de mesh caiz olur. Cünkü bag veya dügme dikiş gibidir.

    Kalin oldugu (İmam Şafii) yahut üzerinederi veya papuc gecirildigi takdirde coraplar üzerine de meshedilebilir: Zira (Ebu Davud ve Tirmizi´nin de ettigi) bir rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.s..) coraplar üzerine meshetmiştir. Bu on sahabiden de rivayet olunmuştur (r.anhum). Önceleri Ebu Hanife; üzerine papuc gecirilmedigi takdirde corap üzerine meshi caiz görmedigini; cünkü sirf corap üzerinde yürüyerek mesafe katetmenin mümkün olmadigini söylerdi. Ama daha sonra bizim anlattigimiz görüşe döndü. Fetva da bu görüş üzeredir.(El-İhtiyar, Ct, 1. Sf.50/El-Mavsili)

    CORAPLAR ÜZERİNE MESH ETMEK

    el-Mugire b.Şu´be´den, demistir; “Resulullah (s.a.) abdest aldi,coraplarinin ve ayakkabilarinin üzerine mesh etti.”(Tirmizi,tahare, 99; İbn Mace, tahare, 559.)

    Ebu Davud dedi ki; Abdurrahman b. Mehdi bu hadisten hic bahetmezdi.Cünkü, el-Mugire´den (gelen) maruf hadis, “Muhakkakki Nebiyyi Ekrem (s.a.) mestler üzerine mesh etti” seklindedir.

    Yine Ebu Davud dedi ki; Bu hadis, ayni zamanda Nebiyyi Ekrem´den Ebu Musael-Esari tarafindan; “Rasulullah (s.a.) coraplar üzerine mesh etti” (seklinde) raviler zincirinden (bazi raviler) atlanarak ve zayif senetle rivayet edilmistir.

    Ebu Davud dedi ki;Ali b. Ebi Talib, İbn Mesud, Berab, Azib, Enes b. Malik, Ebu Umame,Sehl b. Sa´d ve Amr b. Hureys dahi coraplari üzerine meshetmislerdir. Bu husus Ömer b. el-Hattab ve İbn Abbas´tan darivayet edilmistir.

    ACIKLAMA

    Hadis-i serifte gecen ve corap” diye terceme ettigimiz (cevreb)kelimesinden maksat, pamuk veya yünden mest seklinde örülmüs birayakkabi cesididir. Mest ise deriden yapilan ve ayaklari topuklara kadar örten ayakkabi cesididir. Hanefi alimlerinden Ayni, “Cevrab”hakkinda sunlari söylemektedir: “Şiddetli soguklarin hüküm sürdügü memleketlerde soguktan korunmak icin egirilmis yünden yapilan ve ayaga giyilen ve topluklara kadar uzanan seydir”

    Bu cevrab kelimesi üzerinde ulema arasinda farkli görüsler vardir: Firuzabadi Kamus´da, Ebul-Feyz Murteza, Tacu´l-Arus´ta Cevrab, ayakkabidir derken, et-Tayyibi “deriden mamul bir ayakkabidir, dize dogru uzanir ve mest diye bilinir” diyor. Firuzabadi´nin sözü bütün ayakkabi cesidini ifade edecek niteliktedir. İster deriden,ister yünden veya kildan, isterse bunlarin disinda bir seyden olsun hepsine samildir. Sonra Firuzabadi´nin sözünden bu ayakkabinin kalin veya ince, hatta dikisli veya dikissiz olup olmamasinda da bir fark olmadigi anlasiliyor.

    Et-Tibi Şevkani ve Şeyh Abdulhak´in tefsirlerine göre “Cevrab”ciltden mamul olup mestin baska bir cesididir mestten daha büyüktür.

    Hanefi imamlarindan Şemsu´l-Eimme el-Hulvani´ye göre cevrab´inbes cesidi vardir: 1.Tiftikten, 2.Kildan, 3.Yünden, 4.İnce deriden,5.Pamuktan.

    Bütün bu ihtilaf iki sebepten ileri gelmektedir: 1.Cevrab´in imal edildigi madde, 2.Cevrab´in hacmi ve büyüklügü, Ayrica bu ihtilafin cevrab´incesitli ülkelere göre cesitli bicim ve büyüklüklerde yapilmis olmasindan ileri geldigi de düsünülebilir. Cünkü sartlara göre bazi ülkelerde deriden, bazisinda yünden, bazisinda da diger mevcut maddelerden dokunmus olabilir. “Her lugatci kendi ülkesinde bulunan cevrab sekillerine bakarak bir tarif yapmistir” denebilir.Firuzabadi gibi bazi lugatcilar da bütün ülkelerde bulunan corap o sekillerini kapsayacak bir tarif ortaya koyabilmislerdir.

    Coraplar üzerine mesh etmek mevzuunda imamlarin görüsleri pek farkli degildir. İmam Ebu Yusuf´a göre, ayakta bagsiz durabilecek sekilde, sIk ve saglam dokunmus kalin coraplar üzerine mesh etmek caizdir.

    Bu mevzu da İmam Muhammed´de, Ebu Yusuf´un görüsündedir. İmam Ebu Hanife´nin de bunlarin görüsüne döndügü rivayet edilir. Fetva bu vechiledir.İmam Malik ise, coraplar üzerine meshin caiz olabilmesi icin coraplarin kalin ve altlarinin deriden yapilmis olmasini sart kosmaktadir.

    İmam Şafii veAhmed´in mezheblerine göre de coraplar üzerine tabansiz bile olsalar mesh etmek caizdir.

    Hadis-i serifte gecen Na´l kelimesinden maksatsa, ayagi yerden koruyan her cesit ayakkabidir. Ancak 151. hadis-i serifte de acikladigimiz gibi topuklardan asagi olan ayakkabilarin üzerine mesh etmek caiz degildir. Bu hadis-i serif üzerine fikir beyan eden hadis sarihlerinden Hattabi ve Menhel sahibi, “Rasulullah (s.a.) ayakkabi üzerine mesh ederken coraplar üzerine mesh etmeye niyyet etmistir” diyorlar. Yani ayakkabilarin altinda corap giyili oldugunu, ayakkabiya mesh etmekten gayenin de coraplar oldugunu, ayakkabilarin üzerine yapilan meshin fazladan olup abdeste hic engel teskil etmeyecegini ifade ediyorlar.

    İbnu´l-Arabi der ki; Na´l Peygamberlere mahsus bir ayakkabi cesididir. Daha sonra insanlar camur ve yasdan dolayi kendilerine baska bicimlerde ayakkabilar edindiler. Peygamber Efendimizin ayakkabilarinin üzerinde tüy yoktu. Bu ayakkabilarin parmak kisimlari üzerine birer tasma vardi.

    Tahavi Şerhu Meani´l-Asar isimli eserinde “Ayakkabilarin üzerine mesh etme” babinda sunlari söylüyor: “Muteber olan mesh coraplarin üzerine yapilan meshtir. Bununla beraber ayakkabilar üzerine verilen mesh fazladandir.”

    Her ne kadar Ebu Davud hadisin sonundaki ta´likinde İbn Mehdi´nin bu hadisin corap üzerine meshle ilgili bölümünü munker görüp üzerinde durmadigini, sadece mestler üzerine mesihle ilgili kismini maruf buldugunu söylüyorsa da bu kusur olarak kabul edilen kisimlarin, Mugire´nin Rasulullah (s.a.)´i mesh ederken görmedigine bir delil teskil etmez.

    Mugire´nin Rasulu Ekrem´i hem sadece ayakkabilarina mesh ederken hem deayakkabi ve coraplarina mesh ederken görmüs olmasi mümkündür.Cünkü bu hadisi ayni zamanda Ebu Davud´un senediyle Tahavi, İbn Mace ve Tirmizi de rivayet etmis, Tirmizi hadis hakkinda Hasen-sahih demistir.

    Yine musannif Ebu davud bu hadisin bir de Ebu Musa el-Esari´den munkati, ve zayif olarak rivayet edildigini söylüyor ki bu ikinci rivayetin munkati, olusuna sebep teskil eden kusur, senette bulunan Dahhak´in Ebu Musa´dan (r.a.) hadis dinlememis olmasidir. Hadisin zayif sayilmasinin diger bir sebebi de raviler icerisinde Ebu Sinan İsa b. Sinan´in bulunusudur.

    BAZI HÜKÜMLER

    Hadisten (mest) sartlarini haiz olan corap ve ayakkabi üzerine mesh etmenin caiz oldugu anlasilmaktadir.(Sunen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, KitabuTahare Bab, 62, Ct. 1. Sf. 292-294/Heyet)
    Sükut bunu beğendi.

  6. #6
    Durum
    Çevrimdışı
    ALI
    ALI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Uzman Üye
    Üyelik tarihi
    15 Eylül 2017
    Nereden
    Almanya
    Yaş
    46
    Mesajlar
    2,835
    Konular
    294
    Bahsedilen
    46 Mesaj(lar)
    Etiketlemek
    0 Konu(lar)
    Tecrübe Puanı
    14

    Standart Cevap: Çorap Üzerine Mest Etmek

    Coraplara ve Pabuclara Mesh Etmek

    Mugire b.Şu´be´den (Radiyallahu anh): Rasulullah (Sallallahu aleyhi vesellem) abdest aldi, coraplara ve pabuclara mesh etti.

    ACIKLAMA

    Corap üzerine mesh etmenin cevazinda ihtilaf edildi; İmam Ebu Hanife, Malik ve Şafii´ye göre ancak deriden mamul ya da deriyle kaplanmis veya pabuc haline getirilmis olursa mesh caizdir. İmam Ebu Yusuf, Muhammed ve Ahmed´e göre kalin olur ve yürürken ayaktan düsmezse caizdir. (İmam Şafii, Umm, I/29; Sehnun, age., I/44; Merginani,age., İbn Rusd, age., I/14; İbn Kudame, age., I/298.)

    Sonuc olarak corap üzerine mesh etmek bazi sartlarla caizdir:

    1-Abdestli giyilmeli.

    2-Ayagi kaplamalive mest gibi ayaktan düsmemeli.

    3-Yün corap gibikalin olmali.

    4-Mesh edildigi zaman ayaga su gecmemelidir.

    Pabuc üzerinemeshe gelince, corabin üstünde olmali ya da mest seklinde ayagi topuklarin üstüne kadar örtmelidir. Tibi, Hattabi ve İbni Kayyimgibi alimler de bu görüstedir. (Mubarekfuri, Tuhfetu´l-Ahvezi,I/272; Benna, age., II/71)

    Mestlere mesh etme konusu daha önce gecmisti. Sevban (H.no. 274/582), Huzeyfe b. Yeman (H.no. 102/410) ve Selman (H.no. 276/584) gibi sahabilerden nakledilen hadislere bakilabilir.

    Evs b. Evs´ten (Radiyallahu anh): Rasulullah´i (Sallallahu aleyhi ve sellem)abdest alirken gördüm, pabuclarina mesh etti, sonra namaz kilmaya kalkti.

    Evs´ten gelen ikinci rivayet: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) abdest aldi ve pabuclarina mesh etti.

    Evs´ten gelen ücüncü rivayet: Rasulullah´i (Sallallahu aleyhi ve sellem) gördüm, insanlarin abdest aldigi yere/kabin yanina *(Kizame; Kuyu veya abdest alinan kap anlamindadir. Bk. Azimabadi, Avnu´l-Ma´bud,i/90-91.) geldi ve orada abdest aldi.

    FIKHI HÜKÜMLER

    Mest üzerine meshetmede ittifak ve ihtilaf edilen konular vardir:

    A-İttifak edilen konular:

    1-Tam bir temizlikile (abdestli olarak) giyilmelidir.

    2-Mestin temiz,kalin olmasi ve ayagi tümden inciklerle beraber kaplamasi sarttir.

    3-Mutad bir yürüyüse dayanmalidir.

    4-Mestin üstüne mesh edilmelidir.

    5-Mest ayaga giyildiginde durmali ve kendisini salmamalidir.

    6-Yolculukta mest üzerine mesh etmenin cevazinda, ayrica ikamet halinde meste mesh etmede İmam Malik´ten gelen bir rivayet disinda ittifak vardir.*(Şirazi, age., I/22; Merginani., I/28-29; İbn rusd, age., I/13;İbn Kudame, I/284, 300-302.)

    B-İhtilaf edilen konular:

    1-Meste meshedilmesine mani olan az delik/sökük hakkinda ihtilaf edildi; Şafiiler ve Hanbelilere göre az da olsa delik olan meste mesh edilmesi caiz degildir, Hanefi ve Malikiler göre ise az delik/yirtik meshe mani degildir. Büyük delik konusunda Malikiler, yürümeye mani olandir derken, Hanefiler, ayak parmaklarindan en kücügünden üc tanesi kadar olursa meshe manidir, derler. (Şirazi, age., I/21;Merginani, age., I/28-29; İbn Rusd I/14; İbn Kudame, I/287.)

    2-Mestin üzerinde bir sey olmamali, ancak Hanefi, Maliki ve Hanbelilere göre zayif bir sey giyebilir. Mest üzerindeki cizmeye meshe de cevaz verildi, sadece İmam Şafii sonraki görüsünde (kavl-i cedidinde) cizmeye meshin yeterli olmadigini söyler.(Şirazi, age., I/21; Merginani,age., I/29; İbn Kudame, I/296-297, İbnu´l-Humam, Fethu´l-Kadir,I/108; Şirbini, Mugni´l-Muhtac, I/66; İbn Abidin, Reddu´l-Muhtar,I/247.) Pabuc üzerine meshin cevazina gelince, mesh edilebilen corabin üstünde olmali ya da mest gibi ayagi topuklarin üstüne kadar örtmelidir. Tibi, Hattabi ve İbn Kayyim gibi alimler de bu görüstedir. (Mubarekfuri, Tuhfetu´l-Ahvezi, I/272; Benna, age.,II/71.)

    3-Meshin süresi cumhura göre yolcu icin üc gün üc gece (72 saat) ve mukim icin bir gün bir gece (24 saat) devam eder. Bu süre, mest Temiz giyildikten sonra ilk hades (abdest bozulmasi) hali ile baslar. İmam Malik´e göre ise süresizdir.(Sehnun, Mudevvene, I/15; Merginani,I/28; Kasani, Bedaiu´s-Sanai, I/8; İbn Rusd, I/15; İbn Kudame,age., I/282-287, 291.)

    4-Corap üzerine mesh etmede ihtilaf edildi. İmam Ebu Hanife, Malik ve Şafii´ye göre ancak deriden mamul ya da deriyle kaplanmis veya pabuc haline getirilmis olursa mesh caizdir. İmam Ebu Yusuf, Muhammed ve Ahmed´egöre kalin olur ve yürürken ayaktan düsmezse caizdir.(İmam Şafii, Umm, I/29; Sehnun, age., I/44; Merginani, age., I/30; İbnRusd, age., I/14; İbn Kudame, age., I/298.)

    5-Mestlerin altina degil de üstüne mesh etmek asildir ve altina mesh etmek de sünnet degildir; İmam Ebu Hanife, Evzai ve bir rivayette Ahmed b. Hanbel bu görüstedir. İmam Malik´e göre mestin üstüne mesh yeterlidir, ancak altina da mesh edilebilir. İmam Şafii´ye göre ise mestin altinda, necaset varsa mesih edilir. İmam Ebu Hanife´ye göre mesh icin en azindan el parmaklarindan ücüyle mesh edilmesi gerekir,İmam Ahmed´e göre ise mestin cogunu mesh etmek gerekir.

    6-Mestler abdestliiken cikarildiginda sadece ayaklari yikmakla Hanefi, Maliki ve Şafiilere göre abdest devam eder, ancak İmam Malik, ayaklari yikamak geciktirilirse yeterli olmadigini ifade eder, zira muvalat (abdest uzunlarini pes pese yikamak) ona göre sarttir. (Şirazi, age., I/22; Merginani, age., I/28-29; İbn Rusd, age., I/13,16; İbn Kudame, age., I/302; Şevkani, Neylu´l-Evtar, I/231; Benna, age.,II/70.)

    Meshin hükmünü bozan (mani) haller:

    1-Mestin süresinin sona ermesi.

    2-Cünübluk hali.

    3-Mestleri cikarmak.

    4-Mestlerde delik ve sökük meydana gelmesi. (Merginani, age., I/28-29; İbn Rusd,age., I/15-16; İbn Kudame, age., I/282-287, 291, 302; Meydani,Lubab, I/56-58.)(İmam Ahmed b. Hanbel el-Musned Tercemesi, Ct. 3.Sf. 25-28/Heyet)

    CORAPLAR VE PABUCLAR ÜZERİNE MESH ETMEK HAKKINDA GELEN (HADİSLER)BABI

    TERCEMESİ
    El-Mugire bin Şu´be (Radiyallahu anh)´den rivayet edildigine göre:
    Resulullah (SallallahuAleyhi ve Sellem) abdest alirken coraplari ve pabuclari üzerine mesh etmistir.”

    Not: Ebu Davud: Abdurrahman bin Mehdi, bu hadisi anlatmazdi. Cünkü El-Mugire´den maruf olan rivayet Peygamber (S.A.V.)´in mestler üzerine mesh etmesidir, demistir. El-Hafiz da: Abdurrahman bin Mehdi ve baska hadis imamlari El-Mugire´nin bu hadisini zayif saymislardir,demistir.

    iZAHI

    Tahavi, Tirmizi,ve Ebu davud da bu hadisi rivayet etmisler. Tirmizi; hadisin hasen –sahih oldugunu söylemistir. Fakat Ebu Davud notta belirtildigi gibi hadisi zayif görmüs ve Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)´in mestler üzerine mesh ettigine dair El-Mugire (Radiyallahu anh)´ninrivayeti maruf oldugu icin, Abdurrahman bin Mehdi´nin bu hadisi rivayet etmedigini söylemistir. El-Menhel yazari: P
    eygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)`in mestler üzerine mesh ettigine dair El-Mugire (Radiyallahu anh)´nin bu rivayete muhalif degildir. Cünkü El-Mugire (Radiyallahu anh)´nin Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)´in mestler üzerine mesh ettigini görünce, bunu rivayet etmesi; baska bir zaman da coraplar üzerine mesh ettigini gördükten sonra bu hali de rivayet etmis olmasi muhtemeldir.

    Beyhaki Coraplar üzerine meshe ait El-Mugire´nin hadisi munkerdir. Sufyan-i Sevri, Abdurrahman bin Mehdi, Ahmed bin Hanbel, Yahya bin Muin, Ali bin El-Medeni ve Muslim bin El-Haccac, bunu zayif görmüslerdir, demistir.>

    HADİSİN MANASI

    Corap diye tercceme ettigimiz kelime baslikta ve hadiste <Cevreb> olarak gecer. Bu kelime ile ilgili olarak El-Menhel´de su malumat vardir:

    <Cevreb, pamuk veya keten yahut yünden mest seklinde imal edilir. El-Lisan yazari: Cevreb, ayak sargisidir, demistir. Dehlevi de: Cevreb, mesti kir ve islakliktan muhafaza etmekve soguktan korunmak icin mest üzerine giyilen ve topuklari kapatan bir mest cesididir, demistir. El-Ayni de : İklimi soguk olan Şam dolaylarindaki halkin soguktan korunmak icin bükülmüs yün ipliginden ilmal edilen ve topuklarin yukarisina kadar ayaga giyilen bir giyecektir, demistir.

    Hadisin:
    ifadesinin manasi ile ilgili olarak El-Menhel yazari söyle der:

    Pabuc; lugattave arablarin örfünde; mestten ayri bir seydir. İbnu´l-Arabi Pabuc olarak tarif etigimiz) <Na´l>, Peygamberlerin libasidir. Halk, mintikalarindaki camur nedeniyle baska ayakkabilari mal etmistir. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)´in na´linda kil yoktu. İki adet sirimi vardi. Katade´den rivayet edildigine göre kendisi Enes bin Malik´e Peygamber (Sallallahu Aleyhi veSellem)´in na´linin seklini sormus. Enes de: iki sirimli idi,demistir. İbnu´l-Cevzi: Resul-i Ekrem (Aleyhissalatu Ve´s-selam)´in Na´lininin iki sirimi vardi. Bir sirim ayagin büyük parmagi ile yanindaki parmak arasindan, digeri de orta parmak ile kücük parmagin yanindaki parmak arasindan gecirilerek ayak üzerinde bulunan ücüncü sirimla birlestirildi. Şemail-i Tirmizi´nin serhinde böyle anlatilmistir, der.

    Hadis, pabuclar giyilmis iken, coraplar üzerine mesh etmenin mesruluguna delalet eder. Fakat, yanliz pabuclarin üzerine mesh etmenin caizligine delalet etmez.

    İbnu´l-Kayyim,Tehzibu´s-Sunen´de: Beyhaki demis ki: Ebu´l-Velid, coraplarin meshine ait hadisi söyle yorumlamistir: Yani altina deri gecirilmis olan coraba mesh etmis.Coraba ve pabuca ayri ayri mesh etmemistir. Bence zahir sudur ki: Müstakil pabuclar altinda giyilmis olan coraplara mesh etmistir. Metindek ifade tarzi buna delalet eder. Corabin altina gecirilmis olan deriye arablarin lugatinda <Na´l> denmez...

    Alimler coraplar üzerine mesh etme hususunda ihtilaf etmislerdir. Hanefi alimleri Ahmed bin Hanbel, İshak bin Rahaveyh, Sevri ve İbnu´l-Mubarek: Buna mesh etmek caizdir, demislerdir. Coraplar mücelled yani, her tarafina deri cekilmis olabilir. Münaal, yani yanliz altina deri cekilmis olabilir. Sahin yani ayakta durabilen, kalin ve su gecirmiyecek sekilde sIk dokunmus olabilir. Dayanakligi bakimindan mezheblere göre ayri bir takim sartlar vardir. (Mesela Hanefi alimlere göre kosulan sartlardan birisi; üzerinde üc mil Kadar yürümeye dayanikli olmasidir.)

    Maliki alimleri: Coraplar üzerine mesh edebilmek icin üstüne ve altina deri cekilmis olmasi sarttir, demislerdir.

    Ebu Hanife sahin olan coraplar üzerinde mesh etmeyi caiz görmezdi. Fakat vefatindan üc gün ve bir rivayete göre bir hafta önce hastaliginda sahin coraplari üzerine mesh ederek: Ben halka yasaklamis oldugum seyi yaptim, demistir.

    Şafii alimlerine göre ardarda üzerinde yürümeye dayanikli olup, su gecirmeyen mest ve benzeri giyecek üzerine mesh yapilabilir. Her tarafina veya bir kismina deri cekilmis olsun olmasin farketmez. Mühim olan, onun saglamligi, dayanikligi ve su gecirmezligidir.>

    Yukarida belirtilen bütün mezheblere göre topuklarla beraber ayaklari örten giyecegin dayanikli olmasi sart kosuldugu icin hadiste gecen cevreb (corap) ile bildigimiz ve kullanmakta oldugumuz yün ve benzeri coraplar kasdedilmemistir. Cünkü pabucuz olarak üc mil yürümeye bu nevi coraplarin dayanmadigi veya su gecirdigi bilinmektedir.(Sunen-i İbn-i Mace Tercemesi Ve Şerhi, Kitabu Tahare Bab, 88, Ct. 2. Sf. 219-222/Haydar Hatipoglu)


    EBU HANİ FE´YE GÖRE CORAP`A MESH ETMEK

    Mest üzerine(temiz) cizme giyen bir kimse o cizme üzerine mesh edebilir. Ebu Hanife´ye göre, coraplara mesh vermek caiz degildir. Ancak alt ve üstleri deriden olup altindaki deri dikili olursa (o vakit üzerlerine mesh vermek caiz olur). Ebu Yusuf ve Muhammed dedilerki, corap, suyu ayaga sizdirmayacak kadar sIk ve kalin ise üzerlerine mest etmek caizdir.(Kuduri Tercümesi Sf. 7/Ali Arslan)

    [İmam Ebu Hanife´ye göre, coraplar üzerine meshetmek caiz degildir. Ancak eger corap´in dibine deri cekilmis ise, o zaman caizdir. Diger iki İmam ise: Su cekmeyecek kadar kalin olan coraplarin meshi caizdir> demislerdir.) Zira hem Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi veSellem)´in, coraplari üzerine meshettigi, rivayet olunmustur hem de corap kalin oldugu zaman onunla yürünebilir. Kalin corap: bir seye baglamadan yere dikildigi zaman bogazi üzerinde durup yere düsmeyen coraptir, ki böyle bir corap mest gibidir. İmam Ebu Hanife (Allah rahmet eylesin) demistir. İmam Ebu Hanife´nin, sonradan bu görüsünden dönerek iki İmamin görüslerine katilmis oldugu, rivayet olunmaktadir ve fetva da buna göredir. (El-HidayeTercemesi Ct. 1. Sf. 64/Ahmed Meydani)

    ÜZERİNE MESHEDİLMESİ SAHİH OLAN MESTİN TANIMI
    Üzerine meshedilmesi sahih olan mest, kisinin ayaklarina giydigi ve mafsalyumru kemiklerini de icine alan mestlerdir. Bu mestler ister deriden,ister yünden, ister tüyden, ister kildan, ister ketenden veyabunlara benzer malzemelerde yapilmis olsunlar hepsi ayni hükmü tabiolurlar. Deriden baskamalzemelerle yapilanlara cevreb denir. Ki bu, halk arasinda corap diye bilinen seydir.

    Corabin mest sayilabilmesi icin ancak kendisinde üc sartin bulunmasi gerekir:

    1.Ayaga giyilencorap kalin olmalidir. Ki üzerine isabet eden su, alt tarafinaisabet etmesin.

    2.Herhangi bir baga ihtiyac duyukmadan ayakta kendiliginden durmalidir.

    3.İcindeki ayaklari gösterecek kadar seffaf olmamalidir. Ayrica mafsal yumru kemiklerini kapatacak kadar da uzun olmalidir. Söz gelimi adamin biriayaklarinda kendiliginden durabilecek kadar kalin bir corap giyer de,bu corap icinde bulunan seyi gösterecek kadar seffaf bir maddeden yapilmis olursa buna mest denilmez; mestin hükmüne de tabi olmaz. Ancak yukarida sayilan sartlar bir corapta tahakkuk ederse o corap, deriden yapilmis mest gibi telakki edilerek onun hükmüne tabi olur. Ayrica mestin altina deri dikilmesi de sart degildir.

    Bu anlatilanlardan sonra yünden yapilan kalin coraplarin, aciklamasi yapilan sartlari tasidiklari takdirde ser´i mest hükmüne tabi olacagi anlasilmis olmaktadir.(Dört Mezhebe Göre İslam Fikhi Abdurrahman Ceziri Ct. 1. Sf. 177-192/Mehmet Keskin)
    Sükut bunu beğendi.

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Benzer Konular

  1. Gayrimüslimlere dua etmek, rahmet okumak, istiğfar etmek caiz midir?
    Konu Sahibi NoktA Forum SP Günün Herşeyi & Dua
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 09.Aralık.2017, 22:38
  2. Mest Üzerine Mesh Etmek Hakkinda Gelen Hadisler
    Konu Sahibi ALI Forum SP Yorum & Analiz - Serbest Kürsü
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 21.Eylül.2017, 00:11
  3. Tenkit Etmek Kolay da…
    Konu Sahibi NoktA Forum Genel İslami Paylaşımlar
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 07.Eylül.2017, 12:03
  4. Kendi içinden yok etmek
    Konu Sahibi Turan Forum SP Yorum & Analiz - Serbest Kürsü
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 29.Haziran.2017, 17:49
  5. Allah'a Iltica Etmek.
    Konu Sahibi eRkAm Forum Vav
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 07.Haziran.2017, 18:57

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •