AHRUF-İ SEB´A

Yedi harf. Terim olarak Ahruf-i Seb´a, Tefsir tarihinde bir cok ihtilafa sebeb olmuş bir konudur:
Kur´an-i Kerim´in yedi harf üzerine nazil oldugu hususunda rivayet edilen bir hadis-i şerifte Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurur: “Bu Kur´an yedi harf üzere nazil olmuştur. Öyleyse size kolay gelenini okuyun.” Bu konuda ufak tefek farkliliklarla pek cok hadis, hadis mecmualarinda yer alir (Buhari, Fadailu´l-Kur´an, 27, Tevhid, 53, Bed´u´l-Halk, 6,Murteddin, 9, Husumat, 4; Muslim, Musafirin, 270; Ebu Davud, Vitr,22; Tirmizi, Kur´an, 9; Nesai, İftitah, 37; Ahmed İbn Hanbel, Musned, V, 16, 41, 114, 124, 127, 128, 132)

Hz. Peygamber (s.a.s.)´in hadisin de gecen yedi harften ne kastedildigi tam olarak bilinemedigi icin bu yedi rakaminin degişik yedi şeye delalet ettigi ifade edilmiş ve bunun tabii sonucu olarak bilginler arasinda görüş ayriliklari meydana gelmiştir.

Bazi alimlere göre yedi harftenkastedilen yedi şey şunlardir:
Emir, Nehiy (yasak), Helal, Haram,Muhkem, Muteşabih, Emsal. Diger bazilarina göre ise, yedi harftenmaksad, yedi kiraattir.

İslam bilginleri arasinda yaygin olan görüşlerden biri olarak, Kur´an-i Kerim´in yedi harf üzere nazil oluşundan maksad, onun yedi lehce ve yedi lugat üzere inişidir.

Sufyan b. Uyeyne (v. 198/812), Abdullah İbn Vehb, (v. 197/812), Taberi (v. 310/922), Tahavi (v. 321/933) ve diger bir cok ilim erbabina göre yedi harften maksad, yakin manada olan degişik lafizlardir. Ebu Ubeyd el-Kasim b. Sellam (ö.223/837)´a göre yedi harften maksad, yedi Arab lugatdir. El-Kadi İbnu´t-Teymiyye ise, yedi harfin yedi kiraat oldugunu ifade eder.

Kur´an-i Kerim´in yedi harf üzere nazil oldugunu gösteren ve ufak tefek rivayet degişiklikleriyle bize ulaşan hadis-i şeriflerin hepsi sahihtir. Hatta Ebu Ubeydel-Kasim b. Sellam, bunlarin mutevatir olduklarina hükmeder. Prof.Dr. Muhammed Abdu´l-Azim ez-Zerkani, Menahilu´l-İrfan fiUlumi´l-Kur´an, Kahire 1362/1943, I, 139)

Ancak, bu yedi harfin neyi ifade ettigi hususunda alimler arasinda bir türlü ittifak hasil olmamiştir. Merhum şehid, Prof. Dr. Subhi es-Salih bu konuda şunlari kaydeder:
“Bu yedi harften maksad -Allahu alem- bu ummet icin kolaylik gösterilen yedi vecihtir. Okuyucu bu yedi vecihten hangisiyle Kur´an´i okursa, isabet eder. Hz. Peygamber (s.a.s.)´in “Cebrail bir harf üzere bana okuttu. Ona müracaat ettim ve tekrar tekrar müracaatimi yeniledim, nihayet yedi harfe ulaşti.” (Buhari,Fedailu´l-Kur´an, V; Muslim, Musafirin, 272; Ahmed b. Hanbel,Musned, I, 264, 299, 313) tarzindaki Hadis-i şerifi bu hususu acikca ifade eder gibidir.”(Dr. Subhi es-Salih, Mebahis fi Ulumi´l-Kur´an, Beyrut, 1969, s. 108)(Şamil İslam Ansiklopedisi Ct. 1. Sf. 73-74/Heyet)